فردگرایی افراطی در عرصۀ سیاست‌گذاری عمومی به‌ عنوان یک شاخۀ رفتاری و خُلقی نابهنجار شناخته می‌شود. تحقیقات انجام ‌شده در دو سال گذشته، حکایت از آن دارند که کشورهایی همچون آمریکا و بریتانیا که در آن‌ها فردگرایی افراطی به ‌عنوان یک ارزش در سطح جامعه پذیرفته شده است، عملکرد ضعیف‌تری در مقابله با پاندمی کرونا داشته‌اند و تابوی حفاظت از آزادی‌های شخصی باعث شده تا نتوان به صورت مؤثر جلوی شهروندانی را گرفت که اهمیتی به دستورالعمل‌های بهداشتی نمی‌دهند. خودشیفتگی به‌ عنوان شکلی افراطی از فردگرایی که ماهیتی مخرب دارد، در طول دهه‌های گذشته تبدیل به مشکلی حاد در برخی از کشورها شده و باعث شده دولت‌ها برای کنترل و حل آن، دست به اقداماتی بزنند. طبق مطالعۀ مؤسسۀ رپیوتیشن[1]، در اروپا کشورهای بریتانیا، آلمان، پرتغال و فرانسه؛ در آمریکا کشورهای ایالات متحده، مکزیک، شیلی و کلمبیا؛ در آسیا کشورهای ژاپن، ترکیه و روسیه و در نهایت در آفریقا، کشور مراکش، کشورهایی هستند که بیشتر با فردگرایی مخرب در قالب خودشیفتگی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. مطالعات اخیر حکایت از آن دارند که فساد سیاسی، پیشرفت اجتماعی، رونق اقتصادی و فرهنگ فردگرایانه از متغیرهای تاثیرگذار بر سطح خودشیفتگی هر جامعه هستند. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد که هرچقدر کشوری بتواند بهتر در مسیر پیشرفت اجتماعی گام بردارد و نیازهای اولیۀ انسانی را بیشتر برآورده کند، کمتر در معرض فردگرایی خودشیفتۀ گسترده قرار می‌گیرد.  

• دورۀ پرمناقشۀ سیاست جکسونی در آمریکا

فردگرایی در ایالات متحدۀ آمریکا به‌صورت تنگاتنگی با سنت مداخلۀ حداقلی دولت گره خورده است؛ به طوری که مردم آزادند آن‌چه را که می‌خواهند دنبال کنند؛ به استثنای موارد نادری که ممکن است لازم باشد دولت مداخله کند تا آسیبی به دیگران نرسد. این باور گسترده در ایالات متحده در سال‌های اخیر تشدید شده و هم دموکرات‌ها و هم جمهوری‌خواهان در سطح سیاست رسمی کشور به رأی‌دهندگان وعده داده‌اند که از آن‌ها و قدرت انتخابشان در برابر انواع نفوذهای ناخواسته از سوی شرکت‌های بزرگ، دولت بزرگ و یا اکثریت‌های نابردبار و فاقد تساهل حفاظت کنند.

فردگرایی آمریکا به صورت مشخص ریشه در دورۀ پرمناقشۀ سیاست جکسونی در آمریکای مابین سال‌های 1820 تا 1850 دارد و در طول تاریخ پرفرازونشیب آن همواره ارزش‌های بازار آزاد از آن پشتیبانی کرده‌اند. این وضعیت باعث شده تا امکان اصلاحات عظیم اجتماعی در ایالات متحده همچون محدود کردن حق مالکیت اسلحه با موانعی سخت مواجه شود. نیروهای مخالف این وضعیت، تلاش کرده‌اند تا با تعریف ساحت‌های هویتی جدید، همچون روح ملی، به مقابله با فردگرایی افراطی برخیزند. سیاست‌های حمایت اجتماعی از سوی نوجوانان و جوانان مقیم دیگر ایالت‌ها برای خانوارهای ضعیف ایالت‌های دیگر و ادغام فرهنگی را، می‌توان در این راستا ارزیابی کرد. وقوع بحران‌هایی نظیر بحران مالی 2008 و بحران پاندمی 2020 نیز کارایی ایدۀ فردگرایی افراطی را به چالش کشیده‌ و بر قدرت بازیگران دیگری نظیر دولت و سازمان‌های جامعۀ مدنی در کنار بازار افزوده است. افزایش حجم مهاجرت به ایالات متحده نیز فرصتی را برای کاهش فردگرایی افراطی با تکیه بر مشارکت شهروندان در برنامه‌های ادغام اجتماعی، فرهنگی، زبانی و اقتصادی فراهم آورده است.

• تاثیر اقتصاد سیاسی بریتانیا از دورۀ تاچریسم

بریتانیا سال‌هاست که جزو فردگراترین کشورهای اروپاست. طبق نتایج نظرسنجی یوروبارومتر که توسط کمیسیون اروپا و در سال 2017 انجام شد، مردم بریتانیا و ایرلند در ترجیح فردگرایی بر همبستگی، تا افق سال 2030 زندگیِ خود، به طور مشترک با 29 درصد از هر دو کشور، در صدر قرار گرفتند. این نتیجه، بیش از دو برابر میانگین 13 درصدی اتحادیه اروپا است که فردگرایی را به همبستگی ترجیح می‌دهند. در بریتانیا شهروندان از دورۀ کودکی آموزش داده می‌شوند که باید خودشان فکر کنند و به این درک برسند که هدف منحصربه‌فردشان در زندگی چیست و چگونه می‌توانند به طریقی که خود صلاح می‌دانند، به جامعه کمک کنند. مسیر رسیدن به خوشبختی نیز از طریق خودشکوفایی و خودتحقق‌بخشی است. اقتصاد سیاسی بریتانیا از دورۀ تاچریسم به‌شدت متأثر از این دیدگاه بوده که باعث شده به‌طرز نابرابری ثروت در نواحی شمالی جزیره افزایش پیدا کند. در حالی که بریتانیای پس از جنگ جهانی دوم، کشوری بود که در زمینۀ برابری در بهره‌مندی از مواهب اقتصادی در حال تبدیل ‌شدن به الگویی در بین کشورهای توسعه‌یافته بود؛ رواج فرهنگ‌ فردگرایی افراطی باعث شد تا نابرابری در درآمد به منتهای خود در دهۀ 1990 برسد و بریتانیا را در بین کشورهای اروپایی در وضعیت نه‌چندان مناسبی قرار دهد.