شغل: مأمور مبارزه با سرقت آگاهی

سابقه کار: بیش از 15 سال

محل خدمت:تهران

سال 98 در طول 9 ماه قریب به دو هزار سرقت داشتیم و سرعت عمل پلیس هم به حدی بود که طبق آمار، 80 درصد کشف جرم داشتیم.  اما الان تنها در طول ۴ ماهۀ اول سال، قریب به چند هزار سرقت داریم. براساس طبقه‌بندی و آمار پلیس، متهمان سرقت بیشتر به صورت اکیپی سرقت می‌کنند؛ اکیپ‌هایی که از 2 تا 5 نفر هستند. در پلیس یک شاخص داریم که طبق جمع‌بندی این شاخص، هر باند یا اکیپ به صورت متوسط حدود 20 سرقت مرتکب می‌شود. با این حساب سرانگشتی اگر بگوییم هر اکیپ 5 نفر است و 20 سرقت مرتکب می‌شود، با آمار سرقت‌ها مقایسه کنیم، مشخص می‌شود که تعداد این تیم‌ها و باندهای سرقت خیلی نسبت به چند سال قبل افزایش یافته است.

در کنار افزایش تعداد مجرمان و بزه‌های ارتکابی، طبق قانون، بزهکاری که برای اولین بار و بدون این‌که سابقۀ کیفری داشته باشد، به جرم سرقت بازداشت شود، حکمی که برای او در نظر گرفته می‌شود بین 2 تا 4 سال حبس است. حال اگر این مجرم آزاد شود و دوباره جرائم خود را تکرار کند، به خاطر تکرار و شدت جرم، میزان حبس افزایش پیدا می‌کند و به هشت سال می‌رسد. اما شما به من بگویید که کدام سارقی به خاطر اولین بازداشت 2 سال در زندان می‌ماند و کدام متهم سابقه‌داری 8 سال تحمل حبس می‌کند؟ سارق قاپ‌زن به دلیل این‌که جرمش از جمله جرائم عادی محسوب می‌شود با دو هزار بار تجربۀ سرقت، باز هم حبس سنگینی متحمل نمی‌شود. این مدل سارقان به‌راحتی و پس از تحمل چند ماه حبس، تنها با سندی بیرون می‌آیند.

حالا سؤال اصلی که این‌جا مطرح می‌شود، این است که این سند از کجا آمده است؟ واقعاً به نظر شما سند برای خود متهم است؟ کافی است یک روز در مقابل مراکز قضایی بروید و ببینید که چند نفر خواهان اجارۀ سند برای آزادی زندانی هستند. در ازای درصدی که به میزان وثیقه و نوع جرم بستگی دارد، بزهکار یا خانواده‌اش پولی پرداخت و یک سند را اجاره می‌کنند. اسنادی که با استعلام شماره ثبتی‌شان می‌توان مشخص کرد که چند نفر دیگر را هم با همین سند آزاد کرده‌اند. در این شرایط، متهم با چنین اسنادی آزاد می‌شود و به چرخۀ بزه برمی‌گردد و جرائم دیگر را مرتکب می‌شود.  

نکتۀ مهم در درک میزان بزه این است که بدانیم پلیس نقاط آلودۀ شهر را می‌شناسد و همیشه این نقاط آلوده را زیر نظر دارد. این‌طور نیست که اگر جرم زیاد شده یا این‌که مجرم پس از آزادی به جرائم قبلی خود برمی‌گردد، به خاطر کم‌کاری پلیس باشد. پلیس کار خودش را هم مثل همیشه حتی با کیفیت بالاتری انجام می‌دهد. اما شرایط به‌گونه‌ای شده که همه نوعی از جرائم، در همه‌جا اتفاق می‌افتد و درواقع جرائم، همه‌گیر شده است. این همه‌گیری باعث شده که اساساً بزه در کشور به یک امر لوث بدل شود و سارق یا به عبارتی بزهکار و مجرم جسارت بیشتری برای ارتکاب بزه پیدا کنند. جسارتی که بزهکار به خودش این اجازه را می‌دهد چه در سالنی پر از دوربین که کاملاً تحت حفاظت و امنیت است و چه در خیابانی تاریک بدون هیچ نظارتی دست به جرم بزند. بخش دیگری از این جسارت را هم باید در فهم بزهکار از این مسئله ردیابی کرد که به نظرش هزینۀ بزه بسیار پایین آمده است. مجرم این اطمینان و باور را دارد که خیلی زود، یا به اصطلاح، دو روز بعد، آزاد می‌شود و می‌تواند دوباره به جرائمش ادامه دهد. اما این‌بار حرفه‌ای‌تر، با آوردۀ بیشتر و هزینۀ کمتر. تقریباً همۀ مجرمان دیگر باکی از اِعمال قانون ندارند و همین هم بر جسارتشان اضافه می‌کند.

شغل: مأمور مبارزه با سرقت

سابقۀ کار: 7 سال

محل خدمت:تهران

بگذارید تا حرفم را با مثالی برای شما آغاز کنم. ما محل‌هایی داریم که به پاتوق معروف است. هر چیزی دلتان بخواهد در پاتوق‌های خلافکاران پیدا می‌شود. اسلحه، انواع مواد، وسایل سرقتی و … به‌راحتی در این پاتوق‌ها هست. پاتوق‌ها اصلاً شبیه پاتوق‌هایی نیست که در ذهن دارید که مثلاً فکر کنید یک خانه است با چند اتاق، داخل هر اتاق هم چند نفر نشسته‌اند و در حال مصرف مواد هستند و یک نفر هم نقش ساقی را ایفا می‌کند؟ نه! تصویری بسیار متفاوت است، گرچه چنین پاتوق‌هایی هم هستند اما این‌ها پاتوق‌های اصلی ما نیستند.

پاتوق‌های اصلی  به این صورت‌اند که در میان کاج‌ها و جنگل‌های اطراف محل‌های جرم‌خیز، هر باندی یک قسمت آن‌جا را به‌ دست گرفته و چند مرد مسلح ایستاده‌اند و نقش محافظ و بادیگارد نفر اصلی که سردسته است را ایفا می‌کنند. داخل ساکی که به همراه سردسته است یا داخل گودالی که برای این کار کنده‌اند، مواد و اسلحه را می‌گذارند. مواد را جلوی روی سارقان نمی‌گذارند که هر کسی آمد به‌راحتی بتواند آن‌ها را بقاپد و برود. خریدار به سمت مردان مسلح می‌رود و سفارش خود را می‌دهد. سردسته هم طبق نیاز، مواد را از داخل گودال‌ها و ساک‌ها بیرون می آورد و در ازای وسایل سرقتی یا پول به معتادان و سارقان می‌دهد.